Indien u uw activiteit start in de vorm van een individuele onderneming (als natuurlijke persoon) kiest u er eventueel voor uw activiteit uit te oefenen onder een andere naam dan uw familienaam.

In plaats van uw bloemenzaak te openen onder de naam "Jansen", zal u er bijvoorbeeld de voorkeur aan geven haar "De gouden lelie" te noemen. In dat geval opteert u voor een commerciële naam.

De commerciële naam
De commerciële naam is de benaming waaronder een natuurlijke persoon zijn handelsactiviteit uitoefent of de benaming waaronder een handelsonderneming geëxploiteerd wordt en door haar klanten gekend is.

Keuze van de commerciële naam
U bent in principe vrij de naam van uw handelsactiviteit te kiezen. U mag uw familienaam gebruiken, een zelfbedachte naam …

De keuze van uw commerciële naam is belangrijk, want onder die naam zal uw onderneming op de markt komen en haar concurrenten bekampen. Hij maakt het enerzijds mogelijk uw onderneming te identificeren en anderzijds haar te onderscheiden van de andere ondernemingen die op de markt aanwezig zijn. Deze naam heeft overigens ook een reclamefunctie. Bovendien moet de naam van uw onderneming vermeld zijn op alle officiële documenten die met uw beroepsactiviteit te maken hebben (facturen, bestelbons, visitekaartjes...).

Alhoewel u de commerciële naam in principe vrij kunt kiezen, moet u er toch op toezien dat de gekozen naam geen afbreuk doet aan een ouder recht van een concurrerende onderneming.

Er zijn verscheidene mogelijkheden om vooraf het bestaan na te gaan van een naam die gelijkt op die welke u wenst te gebruiken. Via de Kruispuntbank van Ondernemingen kunt u een opzoeking verrichten in verband met de actieve ondernemingen. U kunt ook het gedeelte van de site van het Belgisch Staatsblad raadplegen dat voor de rechtspersonen is gereserveerd of de zoekmotoren van het internet gebruiken. Ook verschillende gespecialiseerde firma’s bieden dit soort opzoekingen tegen betaling aan.

Bescherming van de commerciële naam
Het recht op de commerciële naam vergt geen enkele formaliteit qua neerlegging of voorafgaande registratie. Het recht ontstaat uit het eerste openbare gebruik dat van de commerciële naam wordt gemaakt.

De vermelding van de commerciële naam in de Kruispuntbank van Ondernemingen zou een eerste gebruik kunnen zijn. Maar, bij het beslechten van geschillen, zal het bewijs moeten worden geleverd en zijn de regels van het burgerlijk wetboek van toepassing.

De grootte van de bescherming van de commerciële naam hangt af van het gebruik dat ervan wordt gemaakt. Naargelang het geval kan hij worden gebruikt op het niveau van een stad, een regio, het land, … Het is evident dat, hoe meer deze naam bekend en verspreid is, hoe meer bescherming eruit voortvloeit.

Wanneer iemand anders uw commerciële naam gebruikt of wanneer een naam wordt gebruikt die tot verwarring kan leiden, kunt u de wet betreffende de handelspraktijken en de voorlichting en bescherming van de consument inroepen (artikel 94/3) die bepaalt: "elke met de eerlijke handelsgebruiken strijdige daad, waardoor een verkoper de beroepsbelangen van een of meer andere verkopers schaadt of kan schaden, is verboden".

Wanneer er een geschil is rond uw commerciële naam of een merkteken dat van een andere onderneming is, zal de rechtbank eerst de voorgeschiedenis analyseren (welk teken was eerst?) en vervolgens rekening houden met verscheidene criteria zoals de zone van de klantenkring, de commerciële uitstraling, de faam van de zaak, de potentiële uitbreiding van de onderneming, enz., vooraleer een van de ondernemingen eventueel ertoe te verplichten haar naam te wijzigen. Schadevergoeding kan worden toegekend.

Elke gerechtelijke procedure brengt hoge kosten met zich mee. Het komt er dan ook op aan de relevantie van een dergelijke actie correct te evalueren. Daartoe kunt u zich laten bijstaan door een juridisch adviseur.

Exploitatie in de vorm van een vennootschap
Indien u uw activiteit lanceert in de vorm van een vennootschap moet u een onderscheid maken tussen de commerciële naam van uw onderneming en de maatschappelijke naam (of firmanaam) ervan.

Commerciële naam
De commerciële naam is de benaming waaronder een handelsonderneming geëxploiteerd wordt en die door haar klanten gekend is.

Maatschappelijke naam
De maatschappelijke naam is de officiële benaming van de vennootschap (bvba of nv bijvoorbeeld) die vermeld is in de statuten van de vennootschap en gepubliceerd werd in het Belgisch Staatsblad.

Deze naam dient enkel om de vennootschap te identificeren, maar speelt geen publicitaire rol zoals de commerciële naam van de onderneming.

Het is evident dat men dezelfde naam mag gebruiken als commerciële naam en als maatschappelijke naam.

Keuze van de maatschappelijke naam
De keuze van de maatschappelijke naam van een bvba of van een nv bijvoorbeeld is vrij. U mag de naam van naam van vennoten nemen, het doel van de vennootschap of elke andere naam. De naam van de vennootschap moet worden voorafgegaan of gevolgd door de rechtsvorm ervan, hetzij volledig (voorbeeld: naamloze vennootschap), hetzij afgekort (voorbeeld: nv).

Om elk risico op verwarring of oneerlijke concurrentie te vermijden (vermijden dat een vennootschap voor een andere zou worden genomen) moet u er echter op letten een naam te kiezen die nog niet is gebruikt door een andere vennootschap en mag u geen naam kiezen die te sterk zou lijken op die van een andere vennootschap.

Evenzeer kan het nuttig zijn na te gaan of de naam niet werd neergelegd als merk en of het geen gekende organisatie of vereniging betreft.

Over het algemeen controleert de notaris deze elementen vóór de oprichting van de vennootschap.

Er zijn tal van mogelijkheden om, vóór de keuze van de firmanaam, het bestaan van een naam na te gaan. Via de Kruispuntbank van Ondernemingen kunt u een opzoeking verrichten in verband met de actieve ondernemingen. U kunt ook de site van het Belgisch Staatsblad raadplegen die voor de rechtspersonen is gereserveerd of de zoekmotoren van het internet gebruiken. Ook verscheidene gespecialiseerde firma’s bieden dit soort opzoekingen tegen betaling aan.

Bescherming van de maatschappelijke naam
Het recht van een rechtspersoon op een maatschappelijke naam is verworven zodra die naam bij de griffie is neergelegd, want de vennootschap verwerft op die datum de rechtspersoonlijkheid.

Het Wetboek van Vennootschappen bevat de bepalingen betreffende deze bescherming (artikel 65). Het bepaalt dat een vennootschap geen gebruik mag maken van een naam die al wordt gebruikt. De enige voorziene sanctie bestaat echter uit het betalen van schadevergoeding.

Wanneer er een geschil is, zal de rechtbank eerst de voorgeschiedenis analyseren en vervolgens rekening houden met verscheidene criteria zoals de zone van de klantenkring, de commerciële uitstraling, de faam van de zaak, de potentiële uitbreiding van de onderneming, enz., vooraleer een van de ondernemingen ertoe te verplichten haar naam te wijzigen. Schadevergoeding kan bovendien worden toegekend.

En het merk?
Terwijl de commerciële naam en de maatschappelijke naam merktekens zijn van de onderneming zelf is het merk het merkteken van de producten of diensten van de onderneming. Natuurlijk mag eenzelfde teken worden gekozen als merk en als commerciële naam.

U kunt uw naam dus ook deponeren in de vorm van een Benelux-merk, een communautair of een wereldmerk om versterkte en uitgebreide bescherming te genieten.

Om beschermd te zijn, moet het merk geregistreerd zijn volgens een procedure in goede en behoorlijke vorm. Het Benelux Bureau voor de Intellectuele Eigendom zal u alle nuttige informatie ter zake kunnen geven.

Vooraleer een commerciële naam of een maatschappelijke naam voor uw onderneming te kiezen, is het nuttig na te gaan of er voor soortgelijke activiteiten en territoria een gelijkend of soortgelijk merk bestaat.

U kunt zoeken via de internetsite van het Benelux Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BBIE) dat het register van de Benelux-merken beheert. Dit register geeft toegang tot de merken die op het grondgebied van de Benelux beschermd zijn.

greyfox schreef:Kort maar krachtig en duidelijk!

Dankuwel Sven!